Wieś leży w odległości ok.13 km na pn. wsch.od Olsztyna , nad jeziorem Wadąg. Powstała jako osada w pobliżu zamku zbudowanego w 1325 r. przez bpa warmińskiego, Eberharda z Nysy. Osadę tę przeniesiono na teren dzisiejszego Barczewa po zniszczeniu zamku przez najazd wojsk litewskich w 1354 roku i na jej gruzach bp warmiński, Henryk III Sorbom, lokował wieś na 80 włókach na prawie chełmińskim.
W czasie wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521 została spustoszona, w 1579 roku bp warmiński, Marcin Kromer, wystawił nowy przywilej lokacyjny, gospodarowało wówczas 10 chłopów; w 1586 było 67 włók czynszowych, działały też karczma i młyn, szkoła istniała już w XVI wieku. W 1656 r. mieszkało w Barczewku 3 sołtysów i 26 chłopów; w czasie wojny polsko-szwedzkiej po 1656 r. wieś została spalona; w 1688 obszar wynosił 80 włók, z których 29 leżało odłogiem, a gospodarowało 3 sołtysów, 16 chłopów, 6 zagrodników, kowal, krawiec oraz szewc, w roku 1783 Barczewko liczyło 65 dymów.
W 1882 założono bibliotekę Towarzystw Czytelni Ludowych, a w 1912 polskie kółko rolnicze; w okresie plebiscytu działały szkoła polska i towarzystwo ludowe; kościół zbudowano w drugiej połowie XIV w., proboszczem był Tomasz Bentar, wymieniony w 1452 r., w czasie wojny w latach 1519-1521 kościół został zniszczony, po odbudowie konsekrował go bp warmiński, Marcin Kromer, spłonął w czasie wojny polsko-szwedzkiej w latach 1655-1660, następnie został odbudowany.
W roku 1739 wymagał gruntownego remontu, bp warmiński, Krzysztof Szembek, postulował wybudowanie nowej świątyni i w latach 1782-1784 wzniesiono nowy kościół, który konsekrował bp warmiński, Ignacy Krasicki, w roku 1784, po pożarze w XIX wieku w roku 1892 dobudowano transept.