Rezerwaty leśne

Dębowo, rezerwat o powierzchni 0,26 km' , obejmuje stuletni drzewostan bukowy. W runie rosną między innymi lilia złotogłów, marzanka wonna, storczyki, wawrzynek wilczełyko. Spotkać tu można rzadki, chroniony grzyb-soplówkę koralową. Rezerwat znajduje się na obszarze województwa warmińsko-mazurskie w gminie Biskupiec, w odległości około 1 km od szosy Biskupiec - Bęsia za Węgolem.

 

Dęby Napiwodzkie, rezerwat o powierzchni 37 ha powstał w 1989 r. chroni na swym obszarze 3 zespoły roślinne. Najistotniejszym z nich jest grąd gwiazdnicowy i jego drzewostany z 65 potężnymi dębami liczącymi 300-350 lat; najgrubszy dąb ma w obwodzie 600 cm. W runie występują rośliny objęte ochroną całkowitą, a więc wawrzynek wilczełyko i lilia złotogłów, oraz częściową, na przykład marzanka wonna, konwalia majowa, kruszyna pospolita. Na wiekowych dębach spotkać można także owocniki rzadkiego grzyba-ozorka pospolitego. Rezerwat znajduje się w obrębie województwa warmińsko-mazurskiego w gminie Jedwabno, nad rzeką Czarna, na trasie Jedwabno-Nidzica, koło miejscowości Nowe Borowe.

 

Sosny Taborskie, rezerwat o powierzchni 0,96 km' obejmuje stary, bo liczący 230 lat, drzewostan z przewagą sosny zwyczajnej rasy taborskiej dającej drewno o doskonałej jakości technicznej. Królowa duńska w 1576 roku właśnie w lasach taborskich kupowała drewno sosnowe, traktując je jako najlepszy materiał szkutniczy. Przekroje drewna sosen taborskich wystawiano, pod nazwą "Bois de Tabore", na światowej wystawie w Paryżu w 1900 roku i reklamowano jako najlepszy surowiec sosnowy świata. Obecnie w tym rezerwacie o dość żyznych glebach sosna, wskutek naturalnej selekcji, ustępuje miejsca gatunkom liściastym. Rezerwat znajduje się w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Łukta. Rozciąga się po obu stronach szosy Łukta-Ostróda, tuż za wsią Tabórz.

 

Niedźwiedzie Wielkie, rezerwat zajmujący powierzchnię 0,31 km' chroni drzewostan buczyny pomorskiej, liczący 150 lat. W runie występują czosnek niedźwiedzi, lilia złotogłów, podkolan biały, wawrzynek wilczełyko, bluszcz i inne. Rezerwat leży w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Małdyty, w lesie oddalonym blisko 3 km na wschód od Małdyt. Południowa część rezerwatu przylega do Jeziora Miedzianego i jeziora Dolny Staw.

 

Koniuszanka II, rezerwat o powierzchni 0,65 m' obejmuje stare drzewostany mieszane z pomnikowymi dębami i bogatym runem na przełomowym odcinku strugi Koniuszanka. Położony jest w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Nidzica, w odległości około 200 m na południe od leśniczówki Wykno, przy południowym brzegu jeziora Omulew, oddalony jest o 500 m od szosy Napiwoda-Jabłonka.

 

Dylewo, rezerwat, który na powierzchni 9,46 ha porasta buczyna pomorska, licząca 120 lat. Jest to teren Gór Dylewskich. Wśród bogatego runa, złożonego między innymi z marzanki wonnej, przylaszczki pospolitej, gajowca żółtego, znajduje się wiele głazów narzutowych. Rezerwat leży w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Grunwald. Dotrzeć tam można kierując się od Dylewa na zachód drogą polną. Rezerwat zaczyna się na skraju lasu i jest oddalony od wsi 2,5 km.

 

Krutynia, rezerwat obejmujący Jezioro Krutyńskie, odcinek rzeki Krutynia i okalające je wielogatunkowe lasy liściaste i mieszane o bogatym runie. Zajmuje powierzchnię 2,73 km' . W rzece występują rzadki glon krasnorost oraz gąbka słodkowodna. Można spotkać tu między innymi wydrę, zimorodka, pluszcza, jarząbka, orlika. Rezerwat znajduje się w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Piecki, między północno-wschodnim brzegiem Jeziora Mokrego a wsią Krutyń.

 

Królewska sosna, rezerwat o obszarze 10,4 km' , obejmuje drzewostany z sosną rasy mazurskiej na borze mieszanym. Najstarszy fragment oceniono na 250 lat. Tu też znajduje się "królewska sosna", mająca 360 cm w obwodzie i masę 15 m³. Nad Jeziorem Mokrym rośnie dąb szypułkowy liczący 300 lat, który przeszedł do literatury; jest o nim mowa w książce Karola Małłka i Andrzeja Jareckiego Jest dąb nad Mukrem. Rezerwat leży w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Piecki, nad południowo-wschodnim brzegiem Jeziora Mokrego, w odległości około 1,5 km na północ od wsi Zgon.

 

Pierwos, rezerwat o powierzchni 6,05 km' , powstał w celu zachowania naturalnych biocenoz leśnych, wodnych i torfowiskowych, z licznymi gatunkami chronionych roślin i zwierząt, oraz dla zachowania cech krajobrazu Pojezierza Mazurskiego. Leży w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Piecki, między jeziorami Pierwos, Skok i Gardyńskie, w pobliżu wsi Bobrówko, nie opodal rozwidlenia szosy z Mikołajek na Piecki i Uktę.

 

Strzałowo, rezerwat o powierzchni 0,14 km', chroni przede wszystkim drzewostan sosnowy liczący 130 lat. Oprócz pięknych sosen rasy mazurskiej rosną tu dęby, świerki i lipy. W bogatym runie występują między innymi lilia złotogłów, orlik pospolity, naparstnica zwyczajna, widłaki. Rezerwat znajduje się na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego w gminie Piecki. Leży między szosą Piecki-Mikołajki a południowym brzegiem jeziora Malcz Wielki. Przez rezerwat wiedzie droga od wyżej wymienionej szosy do Nadleśnictwa Strzałowo.

 

Zakręt, rezerwat o powierzchni 1,06 km' posiada drzewostany z przewagą sosny. Porastają one obszary morenowe z trzema dystroticznymi jeziorkami, po których dryfują tak zwane pływające wyspy. Leży na terenie województwa warmińsko-mazurskiego w gminie Piecki, między wsią Krutyń a wschodnim brzegiem Jeziora Mokrego. Do rezerwatu prowadzi droga gruntowa długości 1,5 km na wschód od tej wsi.

 

Bukowy, rezerwat, w którym na powierzchni 0,08 km' występuje buczyna licząca 140 lat, znajdująca się na krańcu wschodniego zasięgu. W runie rosną między innymi żywiec cebulkowy, wawrzynek wilczełyko, śnieżnik leśny, podkolan biały. Rezerwat leży w województwie warmińsko-mazurskim w gminie Reszel. Od szosy Biskupiec-Samtawki w odległości około 1,5 km za wsią Otry należy skręcić w prawo i podążać 800 m leśną drogą.

 

Las Warmiński, rezerwat o powierzchni 17,98 km' obejmuje starodrzewy o przewadze sosny. Są tu : przełomowy odcinek Łyny, jeziora śródleśne, stanowiska rzadkich zwierząt (ryś, wilk) i roślin gnieźnik leśny, podkolan biały, zimoziół północny, a także kurhany sprzed 2000 lat. Rezerwat leży w województwie warmińsko-mazurskim na terenie dwu gmin: Stawigudy i Purdy, między Jeziorem Łańskim a wsią Ruś, w odległości od 2 do 2,5 km ad szosy Olsztyn-Butryny.

Klonowo, rezerwat o powierzchni 0,32 km' porastają: las mieszany liczący 180 lat i dębowo-sosnowy. Teren ten jest falisty i charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem siedliskowym. W runie występują lilia zlotogtów, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity i inne. Rezerwat leży w gminie Lidzbark Welski, w odległości około 1 km na północny wschód od wsi Klonowo, między Jeziorem Lidzbarskim a jeziorem Zworzno.

 

Lenki, rezerwat o powierzchni 0,1 km' obejmuje drzewostan modrzewiowy. W najstarszym fragmencie drzewa osiągnęły wiek 170 lat i wysokość do 47 m. Rezerwat leży na terenie gminy Młynary, na trasie Pasłęk-Młynary, w odległości około 7 km za Pasłękiem, tuż za wsią Dawidy.

 

Dęby w Krukach Pasłęckich, rezerwat o powierzchni 9,66 ha to las-grąd naturalny z dębami mającymi 270 lat. Powstał w 1960 r. Leży na terenie gminy Pasłęk, koło wsi Kwitajny, w odległości około 16 km od Morąga. Grądowemu drzewostanowi charakter nadają potężne, wiekowe dęby szypułkowe o wysokości ok. 35 m. Oprócz dębów drzewostan tworzy lipa drobnolistna z domieszką graba w wieku około 100 lat. Runo jest bardzo bogate, złożone z przedstawicieli ponad 50 gatunków.

 

Mokre, rezerwat o powierzchni 0,05 km' obejmuje fragment lasu lęgowego z jesionem i dębem w wieku 140 lat. Rezerwat leży w gminie Węgorzewo, w odległości 1,5 km na wschód od Sztynortu. Droga prowadzi do Kirsajt od strony zachodniego brzegu jeziora Dargin.

 

Borki, rezerwat o powierzchni 2.32 km' stanowi fragment Puszczy Boreckiej. Charakteryzuje się dość zróżnicowaną rzeźbą terenu. Występują tu grądy grabowo-lipowe, olesy, łęgi i świerczyna na torfach. Rezerwat leży w gminie Kruklanki, w odległości około 12 km na wschód od wsi Kruklanki i 4 km na wschód drogą polną od wsi Podleśne.