Wieś leży w odległości ok, 8 km na płn. od Olsztyna, w pobliżu jeziora Mosąg oraz rzeki Łyna. Wieś powstała w pobliżu pruskiego grodu w 1337 r.; założył ją wójt krajowy warmiński, Henryk Luter, zasadźcą był niejaki Mikołaj, a obszar wynosił 8 włók.
W roku 1363 kapituła warmińska wystawiła nowy przywilej lokacyjny na 30 włók; w latach 1517-1518 osiedlał chłopów w Brąswałdzie Mikołaj Kopernik, działała wówczas karczma; w czasie wojny polsko-krzyżackiej (1519-1521) wieś częściowo została zniszczona, w połowie XVI w. była już zagospodarowana, przybyli nowi osadnicy z Mazowsza; w tym stuleciu istniała też szkoła; w tym czasie karczma i sołectwo należały do bpa krakowskiego, Samuela Maciejowskiego, a po jego śmierci do Jana Krzyckiego.
W roku 1615 wieś liczyła 19 włók czynszowych, dżuma w latach 1709-1710 szczęśliwie ominęła Brąswałd, w XVIII wieku chłopi trudnili się spławem drewna rzeką Łyną.
W 1770 wieś liczyła 50 włók; w r. 1887 założono bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych.
W roku 1896 urodziła się tu Maria Zientara-Malewska, poetka i nauczycielka warmińska. W 1atach 1931-1938 działała tu szkoła polska; kościół zbudowano w XIV w., drugi około 1500 r.a w 1580 roku konsekrował go bp. warmiński, Marcin Kromer; świątynia spłonęła na początku XVII w., odbudowaną w 1617 konsekrował bp. warmiński, Szymon Rudnicki; obecnie istniejący kościół wzniesiono na miejscu starego w latach 1894-1896; w latch 1845-1871 proboszczem był ks. Franciszek Kaupowicz, który zorganizował biblioteczkę i walczył z germanizacją.