Gutkowo

  Powrót

Wieś Gutkowo (niemiecka nazwa Göttkendorf) leży obecnie częściowo w granicach administracyjnych Olsztyna, przy wyjeździe w kierunku Morąga, nad Jeziorem Krzywym.
Wieś w 1352 r. założyła kapituła warmińska na obszarze 60 włók na prawie chełmińskim, zasadźcą był Prus Godeken.
Wojny polsko-krzyżackie w XV w. spowodowały spustoszenia; w latach 1517-1518 osiedlał chłopów w Gutkowie Mikołaj Kopernik W roku 1520 wieś zniszczyły wojska krzyżackie, istniejąca karczma została spalona; W roku 1656 obszar wsi wynosił 68 włók, z czego aż 28 było nie zagospodarowanych, mieszkało 9 chłopów, sołtysów, 2 kelmerów i karczmarz.
W roku 1783 Gutkowo liczyło 35 dymów; w 1807 r. mieszkańcy odczuli skutki przemarszu wojsk francuskich, z wieży kościoła Napoleon Bonaparte obserwował potyczkę oddziałów francuskich
z rosyjskimi, która rozegrała się na polach między Gutkowem i Jonkowem. W r. 1883 założono bibliotekę Towarzystwa Czytelni Związku Polaków w Niemczech.
Kościół powstał w końcu w., konsekracji dokonał bp Jan Wilde w 1500 r.; w XVIII w. dokonano przebudowy świątyni; w 1991 roku przystąpiono do gruntownych prac konserwatorskich, które przywróciły świątyni pełny blask.
Po roku 1945 Gutkowo zostało wsią sołecką, liczącą w 1978 r. 474 mieszkańców; są tu szkoła podstawowa, sklepy, poczta, Ośrodek Badań Bio-Toksykologicznych UWM w Olsztynie.
Do zabytków oprócz kościoła należy krzyż żeliwny z 1864 r. z napisem polskim, znajdujący się na cmentarzu. Kościół gotycki z nową kaplicą chrzcielną ma wieżę drewnianą oszalowaną w 1936 r. oraz dzwon z 1636 r. wykonany przez Michała Dornmanna, na dachu zachowała się chorągiewka z datą 1778 w płd. ścianie znajduje się terakotowy fryz z dekoracją plastyczną.

Ołtarz główny rokokowy z balustradą klasycystyczną pochodzi z końca XVIII wieku, ołtarz boczny lewy z 1715 roku został przeniesiony z kościoła Św. Krzyża w Olsztynie.
Ponadto zachowały się ambona z połowy XVIII wieku, oraz 2 kamienne kropielnice z 1783 stojące w zakrystii. Przed kościołem znajduje się tablica ku czci żołnierzy poległych podczas I wojny światowej, pochodzących z parafii Gutkowo.
Kościół w Gutkowie