Wieś Gutkowo (niemiecka nazwa Göttkendorf) leży obecnie częściowo w granicach administracyjnych
Olsztyna, przy wyjeździe w kierunku Morąga, nad Jeziorem Krzywym.
Wieś w 1352 r. założyła kapituła warmińska na obszarze 60 włók na prawie chełmińskim, zasadźcą był Prus
Godeken. Wojny polsko-krzyżackie w XV w. spowodowały spustoszenia; w latach 1517-1518 osiedlał chłopów w Gutkowie Mikołaj Kopernik W roku 1520 wieś zniszczyły wojska krzyżackie, istniejąca karczma została spalona; W roku 1656 obszar wsi wynosił 68 włók,
z czego aż 28 było nie zagospodarowanych, mieszkało
9 chłopów,
sołtysów, 2 kelmerów i karczmarz. W roku 1783 Gutkowo liczyło 35 dymów; w 1807 r. mieszkańcy odczuli
skutki przemarszu wojsk francuskich, z wieży kościoła Napoleon
Bonaparte obserwował potyczkę oddziałów francuskich
z rosyjskimi, która rozegrała się na polach między Gutkowem i Jonkowem.
W r. 1883 założono bibliotekę Towarzystwa Czytelni Związku Polaków w Niemczech. Kościół powstał w
końcu w., konsekracji dokonał bp Jan Wilde w 1500 r.; w XVIII w. dokonano przebudowy świątyni; w 1991 roku
przystąpiono do gruntownych prac konserwatorskich, które przywróciły świątyni pełny
blask. Po roku 1945 Gutkowo zostało wsią sołecką,
liczącą w 1978 r. 474 mieszkańców; są tu szkoła podstawowa, sklepy, poczta, Ośrodek Badań Bio-Toksykologicznych
UWM w Olsztynie. Do zabytków oprócz kościoła należy krzyż żeliwny z 1864 r. z napisem polskim, znajdujący się na cmentarzu. Kościół gotycki z nową kaplicą chrzcielną ma wieżę drewnianą
oszalowaną w 1936 r. oraz dzwon z 1636 r. wykonany przez Michała Dornmanna, na dachu zachowała się
chorągiewka z datą 1778 w płd. ścianie
znajduje się terakotowy fryz z dekoracją plastyczną.
|