Stawiguda

  Powrót

Wieś leży przy trasie nr 51 Olsztyn-Olsztynek,16 km na pd.od Olsztyna, wśród dużych kompleksów leśnych, tzw. Lasów Łańskich. W czsie II wojny światowej znajdował się tu podobóz stalagu I-B Olsztynek, gdzie przebywali jeńcy radzieccy, potem włoscy, zatrudnieni w miejscowym tartatku.
Wieś powstała w 1357 roku , wtedy to kapituła warmińska nadała 36 włók ziemi na prawie chełmińskim zasadźcom, Prusom: Surgedenowi i Cristianowi, a wieś miała nazywać się Stabegoide. W czasie wojny polsko-krzyżackiej, w latach 1519-1521, została zniszczona, w roku 1524 gospodarowało chłopów; w 1560 kapituła warmińska nadała wsi nowy przywilej lokacyjny na 3 włókach na prawie chełmińskim.
W roku 1656 gospodarowało 14 chłopów, 2 sołtysów, była też karczma; bp warmiński, Ignacy Krasicki, zamierzał w 1786 roku założyć szkołę, chłopi odmówili jednak świadczenia na jej utrzymanie; w 1820 r. mieszkało w Stawigudzie 170 osób; w drugiej połowie XIX w. zorganizowano bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych, w 1939 r, wieś liczyła 925 mieszkańców.
Po 1945 roku Stawiguda stała się wsią gminną, liczącą w 1978 r. 1023 mieszkańców; są tu szkoła podstawowa, poczta, ośrodek zdrowia, apteka, bank spółdzielczy, punkt weterynaryjny, rybaczówka, nadleśnictwo, stacja benzynowa, restauracja, hotel, sklepy, drobne zakłady przemysłowe oraz stacja kolejowa.

W odległości 3 km na pd rozciąga się jezioro Pluszne, 3 km na pn. leży jezioro Wulpińskie.
We wsi z zabytków zachowały się kościół filialny z 1933 r, kaplica neogotycka z 1897 roku, poewangelicka oraz kapliczka przydrożna neogotycka z końca XIX w.
Hotel i restauracja