Wieś leży w odległości
ok. 12 km w kierunku płd.-zach. od Olsztyna, w pobliżu Jeziora Wulpińskiiego (Tomaszkowskiego)
Wieś założyła w 1363 r. kapituła
warmińska na prawie chełmińskim, na 68 włókach,
zasadźcą był niejaki Konrad.
W roku 1383 wystawiono drugi przywilej lokacyjny; w czasie
wojen polsko-krzyżackich w XV w. Sząbruk wielokrotnie ulegał spustoszeniu, a w czasie
ostatniej z nich w latach 1519-1521 został całkowicie zniszczony; w r. 1521
gospodarował tylko 1 chłop, a obszar wsi wynosił 15 włók; w 1656 wieś liczyła 65
włók, gospodarowało 15 chłopów, 3 sołtysów, kelmer, była też karczma.
W 1783
Sząbruk miał 42 dymy; szkoła powstała na przełomie w. XVIII i XIX; w 1820 r.
mieszkało 227 osób; w 1807 r. kolejnych zniszczeń dokonały wojska francuskie; na
początku XIX w. była w Sząbruku fabryka organów, tkano też obrusy; w okresie
międzywojennym działało tu koło Związku Polaków w Niemczech, w roku 1849 urodził się tu Andrzej
Samulowski, poeta, działacz warmiński, w 1903 Wiktor
Steffen, filolog klasyczny, tłumacz.Kościół zbudowano w drugiej połowie XIV
wieku, po zniszczeniach został odbudowany ok. 1500 r., a konsekrował go sufragan
warmiński, Jan Wilde; w XVIII w. dokonano przebudowy, w latach 1911-1913 wzniesiono
trójnawową halę z prezbiterium, konsekrowaną przez bpa pomocniczego, Edwarda Hermanna.
W
1939 roku w Sząbruku mieszkały 644 osoby.
| |
Po 1945 roku Sząbruk stał się wsią sołecką,
liczącą w 1978 r. 620 mieszkańców; są tu szkoła podstawowa, punkt pielęgniarski,
sklepy oraz ośrodek wypoczynkowy.
Do zabytków oprócz kościoła należą 4 kapliczki oraz 4 drewniane
chałupy konstrukcji zrębowej z XIX w. W kościele
zachował się w całości barokowy wystrój: na stropie osiemnastowieczna
polichromia, a w nowej części kościoła polichromia z 1924 roku.
Najbardziej interesujące
malowidła ścienne zachowały się na płaszczyznach ścian płn. i płd., odsłonięte i
poddane konserwacji po roku 1984, przedstawiają one sceny pasyjne, Sąd
Ostateczny, a także sceny z życia św. Anny, św. Mikołaja
i św. Jerzego, polichromia pochodzi prawdopodobnie z
początku XVI wieku. 
Ołtarz główny z 1744 r. oraz ołtarze boczne i ambona noszą także
znamiona stylu barokowego.
|
|
Powrót