Przez pięć wieków Olsztyn był małym zagubionym wśród lasów i jezior miasteczkiem. Typowe dla miasteczek tego typu były również problemy, którymi żyli jego mieszkańcy. Na bieg dziejów swego kraju nie mieli oni wpływu, choć historia kraju jakże często wywierała wpływ na ich losy. Miasto nabrało znaczenia w drugiej połowie XIX wieku, kiedy to Warmię i Mazury opleciono siecią dróg kołowych i żelaznych. Centralne położenie Olsztyna dało mu wówczas silne atuty. Stał się on stolicą administracyjną, gospodarczą i kulturalną dużego regionu, całego Pojezierza Mazurskiego. Do tej pory był miastem polskim. Potem ludność niemiecka zaczęła tu szybko wzrastać liczebnie, aż w końcu uzyskała przewagę. Jednakże właśnie wtedy miasto stało się ważnym ośrodkiem ruchu polskiego na Warmii i Mazurach. A jego budowle nadal wznoszono głównie trudem polskich rąk. W roku 1945 Olsztyn znalazł się ponownie w granicach państwa polskiego, tak jak wcześniej, w latach 1918 - 1920, znalazły się inne miasta zaboru pruskiego, na przykład Poznań, Bydgoszcz czy Toruń.

Uwaga !!! W opracowaniu wykorzystano następujące materiały:
1) "Olsztyn"; A.Wakar
2) "Dzieje olsztyńskich ulic"; S. Piechocki
3) "Olsztyn" przewodnik; Elżbieta Wiktoria Szumiłło
4) "Warmia i Mazury przewodnik"; praca zbiorowa
5) "Olsztyn i okolice"; A. Stachurski
6) Materiały z "Gazety Olszyńskiej"
7) "Obszary chronione i pomniki przyrody województwa warmińsko-mazurskiego"; S.Dąbrowski B.Polakowski L.Wołos